Menu

Cart

Content

Breadcrumb

Brandy de Jerez – het Andalusische alternatief voor Cognac

Cognac en Armagnac zijn wijndestillaten die we allemaal wel kennen. Minder bekend in ons land is de Brandy de Jerez, afkomstig uit de streek rond de stad Jerez de la Frontera in het Zuiden van Spanje. De sherrywijnen die in dit gebied gemaakt worden zijn wereldberoemd, de brandy mag er echter ook wezen. Goede brandy vormt een minstens zo smakelijk alternatief als digestief voor Cognac. Maar wat maakt Brandy de Jerez nou zo speciaal? En wist u dat het woord brandy een Nederlandse herkomst heeft

Waar komt het woord brandy vandaan
De naam Brandy heeft een nederlands tintje. Het woord brandy is namelijk afkomstig van het nederlandse woord brandewijn. Dit komt doordat veel van de geproduceerde alcohol vooral in de 17e en 18e eeuw naar de Nederlanden geexporteerd werd. Later werd Engeland de grootste afnemer en werd het woord brandewijn afgekort en verengelsd tot Brandy. De eerste, ongerijpte destillaten van de wijn heten nog steeds "holandas".

Geschiedenis
Welk volk of volkeren nu precies de kunst van het destilleren uitgevonden hebben zal wel altijd een punt van onenigheid blijven. Zeker is het echter wel dat het de arabieren of moren waren, die vanaf 711 over een groot deel van het Iberisch schiereiland heersten, de techniek rond de achtste of negende eeuw na christus in Zuid Spanje introduceerden. De wijnen uit de streek rond Jerez, die in die tijd al een zekere faam genoten, mochten de nieuwe moslimheersers vanwege hun geloof niet drinken. Zij destilleerden de wijn dan ook tot alcohol (van het arabische al-cohol) dat zij gebruikten als ontsmettingsmiddel en als basis voor medicijnen, cosmetica en parfums.

Vanaf de 16e eeuw werd veel van de geproduceerde alcohol geexporteerd, vooral naar de Nederlanden, Engeland en Frankrijk. De alcohol werd verscheept in eikehouten vaten. Het verhaal wil dat van één lading per ongeluk een vat achterbleef in de bodega en jarenlang vergeten werd. Toen dit vat na enkele jaren herontdekt werd en men wat van de alcohol proefde ontdekte men de bijzondere smaak die de alcohol door de jarenlange werking met het eikenhout verkregen had: de brandy was geboren! Het productie- en rijpingsproces werd verder geperfectioneerd door Franse en Britse wijnhandelaren die zich rond het begin van de 19e eeuw rond Jerez vestigden, in samenwerking met de locale wijnproducenten en in deze tijd ontstonden de eerste brandymerken. Vanaf de 20e eeuw werd de productie enorm opgevoerd en werd Brandy de Jerez een begrip in Spanje en in veel andere landen van de wereld.

Hoe wordt brandy gemaakt
Brandy wordt voornamelijk gestookt uit witte wijn. In eerste instantie werden slecht druiven uit het gebied van de Jerez wijnen gebruikt (variant Palomino). Gezien de grote vraag naar zowel sherrywijnen als brandy kon de productie van Palominodruiven niet meer aan de vraag voldoen en werden ook andere varianten gebruikt, met name de Airen. Tegenwoordig gebruiken de meeste bodega's Airendruiven die in Castilië-La Mancha, in het midden van Spanje, verbouwd worden. Na de oogst worden de druiven geperst en laat men het sap gisten in houten of metalen vaten waarbij alcohol gevormd wordt (tot ongeveer 15 %). Deze alcohol wordt meerdere malen gedestilleerd in koperen ketels (alambiques of alquitaras) tot alcoholen van 70 tot 90 % (de zgn. holandas of aguardientes). Deze holandas laat men rijpen in vaten van Amerikaans eiken. Door de wisselwerking van de alcohol met het hout en zuurstof ontstaat tenslotte de brandy. Brandy de Jerez wordt net als de sherrywijnen gemaakt volgens het systeem van soleras en criaderas. Dit is een systeem van vermenging in het vat van brandies van verschillende jaren. Een deel van de oudste brandy wordt gebotteld, de leemte die hierdoor in het vat onstaat wordt aangevuld met jongere brandy en zo voort.

Voorschriften voor de Brandy de Jerez
Niet alleen in Jerez maar op meerdere plaatsen in Spanje (en andere landen) wordt brandy geproduceerd. Brandy de Jerez onderscheidt zich echter van deze doordat vaten worden gebruikt die tenminste 3 jaar zijn gebruikt voor de productie van sherrywijnen. De soort sherry die eerder in het vat is geproduceerd bepaald voor een groot deel de smaak van de brandy. Vaten die gebruikt zijn voor de droge finowijnen leiden tot een brandy die lichter van kleur en smaak is dan brandy die rijpt in vaten gebruikt voor oloroso en amontillado wijnen. De geurigste en smakelijkste brandy komt uit vaten die gebruikt zijn voor de zware en zoete Pedro Jiménez sherry. Verder moet het solera en criadera systeem (zie boven) gebruikt worden voor de rijping en mag Brandy de Jerez slechts geproduceerd worden in de 3 hoofdsteden van het sherry wijngebied: Jerez de la Frontera, El Puerto de Santa María en Sanlucar de Barrameda, allen in de provincie Cádiz in het zuiden van Andalusië. Toezicht op deze regels gebeurt door een speciaal orgaan: de Consejo Regulador del Brandy de Jerez.

Welke soorten/klassen brandy worden onderscheiden en hoe worden ze gedronken
Al naar gelang de rijpingstijd op eikehouten vaten worden er 3 klassen brandy onderscheiden.
Solera – de jongste brandy, met een gemiddelde rijpingstijd van 1 jaar
Solera Reserva – met een gemiddelde rijping van 3 – 5 jaar
Soleras Gran Reserva – de oudste en mooiste brandies, met een rijping van tenminste 5 jaar, echter de beste rijpen minstens 10 jaar

De soleras worden vooral gebruikt in cocktails en longdrinks. De oudere solera reservas worden vaak puur gedronken of "on the rocks". Ook worden deze veel in de keuken gebruikt; in sauzen en om te flamberen. De oudste en mooiste brandys vormen een perfect digestief; hun volle geur en smaak komt het best tot hun uiting als ze puur gedronken worden.

Bekendste merken
Er is een groot aantal brandy bodega's die bijna allemaal meerdere brandymerken produceren. De in het buitenland meest bekende zijn de Soberano (Gonzalez-Byass) en de Fundador (Domecq Fundador) uit Jerez en de Magno (Osborne, waarvoor oorspronkelijk het wereldberoemde stierenlogo is ontworpen) uit El Puerto de Santa María. Ook andere beroemde bodega's als Sandeman, 501, Terry, Barbadillo, Hidalgo en nog veel meer produceren uitstekende brandys.

Welke invloeden heeft houtlagering op de wijn?

Amerikaanse eikenhout is dichter en heeft minder poriën, hierdoor kan er minder zuurstof in het vat terechtkomen.  De wijn zal zich langzaam kunnen ontwikkelen.

Amerikaanse eiken is kenmerkend voor de minder uitgesproken brandsmaak, maar is typerend voor zijn natuurlijke houtsmaak (Rioja-wijnen).

Franse eikenhout geeft de eerste jaren meer tannines en (zoete) smaakstoffen. Vanille is een aroma die je terugvindt in wijnen die gerijpt zijn op Franse eiken.

 

 

Wanneer ga je decanteren of karafferen?

 

Decanteren gaat echter om het scheiden van de droesem, bij karafferen om het beluchten van de wijn.
Oude wijnen zijn fragiel en je wilt juist hun opgebouwde aroma's proeven en niet verliezen door ze te veel lucht te geven (dus ook niet de fles van te voren open zetten).
Jonge wijnen zijn echter soms nog wat 'gesloten'. Dat wil zeggen dat ze hun aroma nog niet echt prijsgeven. Door het beluchten van de wijn zullen de aroma’s sneller tot stand komen.

 

Welke wijnen zijn geschikt om te bewaren?

Kwaliteit Rioja Priorato Ribera del Duero
Excellent 1982, 1994, 1995
2001, 2004, 2005
1994, 1995, 2001
2004, 2005
1995, 1996, 1999
2001, 2004
Buitengewoon 1981, 1987, 1991, 1996,
1998, 2006, 2007
1998, 2000,
2006, 2007
1994, 1998, 2000,
2002, 2003, 2005
Goed 1988, 1989, 1997
1999, 2000, 2002, 2003
1996, 1999, 2003 1997

Wijn bewaar je best koel (10 tot 13° Celsius), niet te droog (luchtvochtigheid van 75% is ideaal), liggend, donker en trillingsvrij.
Als je wijn bewaart, koop dan voldoende. Dan kun je na enige tijd om de paar jaar of elk jaar een fles proeven om te kijken of deze zijn top nadert.

Hoe herken je een echte Cava?

Een echte Cava herken je niet alleen aan de naam maar ook aan de vierpuntige ster op de kurk

Wat is het verschil tussen een Joven, Crianza, Reserva en Gran Reserva?

Joven

Heel jonge fruitige wijnen die direct op fles mogen en dus geen of toch zo goed als geen houtlagering hebben gehad.

Crianza

Een kwaliteitswijn die gedurende tenminste 24 maanden op hout en fles geouderd is, waarvan minstens 6 maanden op eikenhouten vaten. 
Witte – en rosé wijnen hebben tenminste 18 maanden gerijpt. Ze mogen pas verkocht worden in hun tweede jaar.

Reserva

Dit zijn rode wijnen die tenminste 36 maanden gerijpt hebben, waarvan tenminste 12 maanden op eikenhout en de rest op fles.
De witte en roséreserva's mogen pas vanaf het derde jaar op de markt komen, verplicht 6 maand hout en anderhalf jaar op fles dus. Deze wijnen worden pas verkocht in hun derde jaar.

Gran Reserva

De absolute topwijnen en wordt dus meestal enkel in topjaren gemaakt.
Deze onderscheiding wordt gegeven aan rode wijnen die tenminste 60 maanden hebben gerijpt, waarvan tenminste 18 maanden op eiken en aan witte – en rosé wijnen die tenminste 48 maanden hebben gerijpt, waarvan 6 maanden op hout.
De wijnen worden in hun zesde jaar verkocht.

Het rijpen of ouderen zal speciale kenmerken ontwikkelen in de wijn.

 

WIJNWINKEL Vino Santi.

vinosantiLaar 13 / 1

Aartselaar

Belgium

+32 (0) 3 337 97 79

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Connect

Log In or Register